فیبر های عصبی کوچک و نوروپاتی
نتایج یک مطالعه ی کوچک نشان میدهد سوزن، سوزن شدن دست و پا درافراد پیش دیابتی بیش ازآنچه تصور می شد حاصل تخریب اعصاب حسی دراین بیماری است ، نتایج این تحقیق در مجله ی JAMA Neurology منتشر گردید.
نورولوژیست های دانشگاه جان هاپکینز می گویند: مطالعه ی بیماران مبتلا به نوروپاتی فیبرهای عصبی کوچک نشان دهنده ی زوال غیر منتظره تمام طول رشته های عصبی حسی است نه تنها انتهای طولانی ترین رشته های عصبی. این موضوع برخلاف دانش متعارفی است که دانشمندان در مورد تخریب اعصاب بدست آورده بودند. در طی 3 سال مطالعه ی 62 شرکت کننده که سیزده نفر از آنها به پیش دیابت مبتلا بودند، محققان دریافتند که تخریب کلی اعصاب درافراد مبتلا به پیش دیابت رخ می دهد و پیش دیابت بسیار کمتر از آنچه پزشکان تصور می کردند خوش خیم است.
نویسنده ی اول این مطالعه پرفسور Polydefkis می گوید: من نوروپاتی فیبرهای عصبی کوچک را به وجود یک قناری درمعدن زغال سنگ تشبیه می کنم(برای تشخیص گاز و کشف خطر انفجار معدن)، این نوع نوروپاتی نشان میدهد که تخریب عصب با گذشت زمان همراه با تخریب انواع دیگر اعصاب آغاز شده است و بطور چشمگیری بر کیفیت زندگی این افراد تأثیر می گذارد . نتایج این تحقیق بر فوریت نیاز به غربالگری بیشتر افراد برای پیش دیابت وانجام مداخلات سریع تر برای جلوگیری از این بیماری وعوارض آن تاکید دارد.
فیبرهای عصبی با قطر کم به سطح پوست می رسند و تخریب آنها غالباً با ایجاد دردهای سوزشی در پا همراه است اما آزمایشات روتین بررسی عصب نظیر هدایت عصبی و آزمایشات روتین دیگر غالباً قادر به شناسایی تخریب این فیبرهای کوچک عصبی نیستند زیرا این اندازه گیریها غالباً جراحت و تخریب را در فیبرهای عصبی با قطر بیشتر بررسی می کنند. شایع ترین علت نوروپاتی فیبرهای عصبی کوچک، دیابت است اما همچنین می تواند توسط بیماریهای نظیر لوپرس،HIV، بیماری Lyme، سلیاک یا اعتیاد به الکل نیز ایجاد شود.
درتلاش برای اندازه گیری دقیق آسیب رشته های عصبی کوچک در افراد مبتلا به علائم نوروپاتی اعصاب کوچک، پرفسور Polydefkisو گروهش نمونه های کوچکی از پوست – به اندازه ی یک خال بزرگ – را از 52 بیمار مبتلا به نوروپاتی اعصاب کوچک و از 10 فرد سالم تهیه نمودند.
در گروه اول، 13 نفر به پیش دیابت ،14 نفر به دیابت نوع 2 و 25 نفر دارای قندخون نرمال و نوروپاتی به علتی ناشناخته بودند. شرکت کنندگان درمیانه ی اواخر دهه ی 40 تا 60 زندگی خود بودند و تقریباً کمتر از نیمی از آنها زن بودند. نمونه های پوستی از مچ پا، ران پا در ناحیه ی بالای زانو و ناحیه ی بالایی ران گرفته شد. 3 سال بعد، نمونه ها از همین نواحی از همین افراد تهیه و با هم مقایسه گردید.
آنالیز میکروسکوپی نمونه های پوستی دانسیته ی فیبرهای عصبی کوچک درطول زمان را مشخص نمود، به گفته ی دکترمحمد خشنودی استادیار نورولوژی در دانشگاه جان هاپکینز و نویسنده ی ارشد این تحقیق دانسیته ی کمتر فیبرهای عصبی نشاندهنده ی تخریب بیشتر اعصاب است. تمام بیماران مبتلا به نوروپاتی اعصاب کوچک دارای فیبرهای عصبی کمتری در مچ پا در مقایسه با بالای ران بودند که نشاندهنده ی تخریب بیشتر عصب در ناحیه ی انتهای پا می باشد. پس از سه سال درهر سه گروه( مبتلا به نوروپاتی فیبرهای عصبی کوچک)،دانسیته ی فیبرهای عصبی در ناحیه ی مچ پا کاهش یافته بود اما نکته ی حیرت انگیز کاهش مشابه ی دانسیته ی اعصاب در ناحیه ی بالا و پایین ران بود، دانشمندان انتظار بروز این پدیده را نداشتند آنها تصور نمی کردند فیبرهای عصبی طویل مستعد بیشترین آسیب باشند.
دکتر خشنودی می گوید: ما تصور می کردیم اعصاب طولانی تر ابتدا تخریب می شوند، اما این آنالیزها نشان داد این مورد همیشه اتفاق نمی افتد.
بیماران مبتلا به دیابت و پیش دیابت
حداقل 50 درصد از دانسیته ی فیبرهای عصبی کوچک درابتدا در مچ پای افراد مبتلا به پیش دیابت و دیابت نسبت به افرادیکه به نوروپاتی اعصاب کوچک با علل ناشناخته مبتلا بودند، کاسته شده است، این موضوع نشان می دهد درابتدای مطالعه این بیماران با تخریب بیشتر اعصاب کوچک نسبت به سایرین روبرو بودند.
در بیماران مبتلا به پیش دیابت، تخریب اعصاب کوچک درطول مدت مطالعه ادامه یافت، آنها حدود 10 درصد از دانسیته ی فیبرهای عصبی خود را هر سال درتمام نقاطی که نمونه برداری صورت گرفته بودند، از دست می دهند. در بیماران مبتلا به دیابت نیز به همین میزان از تراکم فیبرهای عصبی درهر سه ناحیه از پا کاسته شده بود.
پرفسور Polydefkisمیگوید: ما انتظار داشتیم افراد مبتلا به دیابت وضعیت بدتری را تجربه کنند اما واقعاً انتظار نداشتیم که افراد مبتلا به پیش دیابت همین میزان از تخریب اعصاب کوچک را تجربه کنند.
دکتر خشنودی می گوید: تعداد افراد شرکت کننده دراین تحقیق کم بود و عوامل دیگری علاوه بر قند خون مانند سیگار، فشارخون و کلسترول بالا نیز ممکن است بر کاهش دانستیه ی اعصاب کوچک تأثیر گذارند، به همین دلیل به مطالعات بیشتری برای تعیین تأثیر پیش دیابت بر تخریب عصب و مقایسه ی آن با دیابت کامل نیاز داریم. به گزارش موسسه ی ملی اختلالات عصبی وسکته ی مغزی، حدود 20 میلیون نفر از افراد آمریکایی به نوعی از نوروپاتی محیطی مبتلا هستند و حدود 50 درصد از افراد مبتلا به دیابت به نوروپاتی مبتلا می باشند.
منبع:
www.sciencedaily.com/releases/2016/04/160411112554.htm